ကမၻာေပၚမွာ သင္ယူရအခက္ခဲဆံုး ဘာသာ စကား (၁၀) မ်ိဳး…

ကမၻာေပၚမွာ သင္ယူရအခက္ခဲဆံုး ဘာသာ စကား (၁၀) မ်ိဳး…

ကမၻာေပၚမွာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု႐ွိသလို ဘာသာ စကားေပါင္းစံုလည္း ႐ွိပါတယ္။ ဘာသာ စကားဆိုတာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဆက္သြယ္ဖို႔အတြက္ အဓိကအေရးပါတဲ့ အရာတစ္မ်ိဳးျဖစ္သလို လူ႔သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိခဲ့တဲ့ အႏုပညာေတြ၊ သိပၸံအခ်က္အလက္ေတြ၊ သမိုင္းေၾကာင္းေတြကို မွတ္တမ္းတင္ဖို႔အတြက္ အဓိကလိုအပ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာတစ္ခုကေတာ့ ဘာသာစကားသာမ႐ွိခဲ့ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူသားမ်ိဳးႏြယ္စုေတြ ကမၻာဦးေက်ာက္ေခတ္ လူသားေတြ အဆင့္မွာပဲ က်န္ေနခဲ့ဦးမွာပါ။ ကမၻာေပၚမွာ ဘာသာစကားေပါင္းစံု ႐ွိတဲ့ထဲကမွ သင္ယူရအခက္ခဲဆံုးလို႔ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရတဲ့ ဘာသာစကားေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္ေနာ္။

၁၀။ ခ႐ိုေအး႐ွားဘာသာစကား

ခ႐ိုေအး႐ွားဘာသာစကားဟာ Serbo-Croatian ဘာသာစကားကို စနစ္တက်ျဖစ္ေအာင္ မြမ္းမံျပင္ဆင္ထားတာျဖစ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢက တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ႐ံုးသံုးဘာသာစကား တစ္မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘာသာစကားဟာ အေ႐ွ႕ဘက္ Herzegovinian အကၡရာကို အေျခခံထားပါတယ္။ အဲဒီအကၡရာဟာ Montenegrin, Standard Serbian နဲ႔ Bosnian အစ႐ွိတဲ့ ဘာသာစကားေတြရဲ႕ အေျခခံအကၡရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၉။ ဟန္ေဂရီဘာသာစကား
ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဝင္ ႐ံုးသံုးဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ ဟန္ေဂရီဘာသာစကားဟာလည္း ဥေရာဂသမဂၢရဲ႕ တရားဝင္အသိအမွတ္ ျပဳထားတဲ့ ဘာသာစကားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘာသာစကားကို Slovakia, Ukraine, Serbia နဲ႔ Romania ႏိုင္ငံေတြမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ Uralic ဘာသာစကားအုပ္စုဝင္ ဘာသာစကားတစ္ခုျဖစ္ၿပီး မွတ္သားရခက္တဲ့ အကၡရာေတြပါဝင္ပါတယ္။

၈။ ေဂးလစ္ခ္ဘာသာစကား

စေကာ့တစ္႐ွ္ေဂးလစ္ခ္လို႔လည္း လူသိမ်ားၾကတဲ့ ဒီဘာသာစကားဟာ ဆဲလ္တစ္စ္ဘာသာစကား တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး စေကာ့တလန္ေဒသခံေတြ သံုးစြဲၾကပါတယ္။ ဒီဘာသာစကားဟာ Goidelic ႏြယ္ဝင္ ဘာသာစကားတစ္ခုျဖစ္ၿပီး manx တို႔၊ ေမာ္ဒန္အိုင္းရစ္ခ်္တို႔လို အလယ္ေဒသ အိုင္းရစ္ခ်္ဘာသာစကားမွ ဆင္းသက္လာပါတယ္။

၇။ ဂ်ပန္ဘာသာစကား

အာ႐ွအေရွ႕ပိုင္းက ဒီဘာသာစကားဟာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္သံုး ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး ကမၻာတဝွမ္းက လူသန္းေပါင္း (၁၂၅) သန္းခန္႔က သံုးစြဲေနၾကပါတယ္။ Japonic ဘာသာစကားအုပ္စုထဲမွာ ပါဝင္ၿပီး ကမၻာေပၚက အခက္ခဲဆံုး ဘာသာစကားေတြထဲမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ခံထားရပါတယ္။ ဒါကလည္း တ႐ုတ္ဘာသာစကားနဲ႔ အမ်ိဳးေတာ္စပ္ေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ဘာသာစကားမွာ ႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲတဲ့ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးေျမွာက္စကား စနစ္တစ္ခု ပါဝင္ပါတယ္။

၆။ အယ္လ္ေဘးနီးယား ဘာသာစကား
အယ္လ္ေဘးနီးယား ဘာသာစကားဟာ အင္ဒီယို-ဥေရာပ ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး Kosovo, Albania, Bulgaria နဲ႔ Macedonia ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံသားေတြ သံုးစြဲၾကတဲ့ ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးပါ။ ဒီဘာသာစကားက ရာစုႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ၾကာျမင့္ေနၿပီျဖစ္ၿပီး Montenegro, Italy နဲ႔ Greece ႏိုင္ငံက ေ႐ွးေဟာင္းမိသားစုေတြ သံုးစြဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ဂ်ာမန္နဲ႔ ဂရိဘာသာစကားေတြနဲ႔ စကားလံုးတည္ေဆာက္ပံု ဆင္တူၿပီး ေဝါဟာရပိုင္းမွာေတာ့ တျခားဘယ္ဘာသာစကားနဲ႔မွ မတူညီဘဲ ကြဲျပားပါတယ္။

၅။ အိုက္စ္လန္းဒစ္ ဘာသာစကား
အိုက္စ္လန္းဒစ္ ဘာသာစကားဟာ အင္ဒို-ဥေရာပဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ဂ်ာမနီဘက္မွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ အေမရိကရဲ႕ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕မႈေနာက္ပိုင္းမွာ ဒန္းနစ္ခ်္နဲ႔ ဆြီဒင္ဘာသာစကား ေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈကို ေတာ္ေတာ္ခံခဲ့ရပါေသးတယ္။

၄။ ထိုင္းဘာသာစကား


Siamese လို႔လည္း လူသိမ်ားတဲ့ ထိုင္းဘာသာစကားကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ႐ံုးသံုးဘာသာစကား ျဖစ္ပါတယ္။ Tai-Kadai ဘာသာစကား မိသားစုဝင္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အကၡရာအမ်ားစုဟာ ပါ႒ိ၊ ခမာနဲ႔ သကၠတ ဘာသာစကားေတြက ဆင္းသက္လာပါတယ္။

၃။ ဗီယက္နမ္ဘာသာစကား
ဗီယက္နမ္ဘာသာစကားဟာလည္း ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႐ံုးသံုးဘာသာစကားျဖစ္ပါတယ္။ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးစုေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ထဲမွာမွ ဗီယက္နမ္ဘာသာစကားကို လူသံုးအမ်ားဆံုးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဗီယက္နမ္ေဝါဟာရေတြကို တ႐ုတ္ဘာသာစကားမွ ငွားရမ္းထားၿပီၚ အခုအခ်ိန္မွာ အသံုးျပဳဴေနတဲ့ ဗီယက္နမ္အကၡရာေတြကေတာ့ လက္တင္အကႅရာကို အသံနဲ႔ စကားလံုး အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲထားတာျဖစ္ပါတယ္။

၂။ အာရပ္ဘာသာစကား

ယေန႔အသံုးျပဳေနၾကတဲ့ အာရပ္ဘာသာစကားဟာ ၆ ရာစုႏွစ္တုန္းက အသံုးျပဳခဲ့ၾကတဲ့ ဂႏၱဝင္အာရပ္ ဘာသာစကားကေန ဆင္းသက္လာတာပါ။ ဒီဘာသာစကားကို အေ႐ွ႕အလည္ပိုင္းကေန အာဖရိက ကြ်န္းဆြယ္အထိ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ အာရပ္ဘာသာစကားကို ခက္ခဲေစတဲ့ လွည့္ကြက္တစ္ခု ႐ွိပါတယ္။ စာသင္ခန္းထဲမွာ သင္ခဲ့ရတဲ့ ေဝါဟာရေတြက အေရးနဲ႔ အဖတ္ပိုင္းမွာ ကူညီေပးႏိုင္ေပမယ့္ ေဒသခံေတြနဲ႔ စကားေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခက္ခဲမႈကို သိသိသာသာ ခံစားရေစမွာပါ။

၁။ တ႐ုတ္ဘာသာစကား

တ႐ုတ္ဘာသာစကားကို ခက္ခဲေစတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက မူကြဲမ်ားစြာ ႐ွိတာပါပဲ။ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးထဲမွာေတာင္ ျပည္နယ္အလိုက္ ဘာသာစကားနဲ႔ သံုးႏႈန္းမႈ ကြဲျပားမႈေတြ ႐ွိၾကသလို တ႐ုတ္အကၡရာေတြကလည္း မွတ္သားရခက္ခဲပါတယ္။ ကမၻာ့လူဦးေရ စုစုေပါင္းရဲ႕ (၅) ပံု (၁) ပံုက တ႐ုတ္ဘာသာစကားကို သံုးစြဲၾကၿပီး ကမၻာအခက္ခဲဆံုး ဘာသာစကားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔ သမၼတႏိုင္ငံ၊ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ စကၤာပူႏိုင္ငံတို႔မွာ အဓိကအသံုးျပဳၾကပါတယ္။

Source: List25

Unicodeဖြင့်ဖတ်ရန်

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူမျိုးပေါင်းစုံရှိသလို ဘာသာစကားပေါင်းစုံလည်း ရှိပါတယ်။ ဘာသာစကားဆိုတာ လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဆက်သွယ်ဖို့အတွက် အဓိကအရေးပါတဲ့ အရာတစ်မျိုးဖြစ်သလို လူ့သမိုင်းတလျှောက်မှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အနုပညာတွေ၊ သိပ္ပံအချက်အလက်တွေ၊ သမိုင်းကြောင်းတွေကို မှတ်တမ်းတင်ဖို့အတွက် အဓိကလိုအပ်ပါတယ်။ သေချာတာတစ်ခုကတော့ ဘာသာစကားသာမရှိခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ လူသားမျိုးနွယ်စုတွေ ကမ္ဘာဦးကျောက်ခေတ် လူသားတွေ အဆင့်မှာပဲ ကျန်နေခဲ့ဦးမှာပါ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘာသာစကားပေါင်းစုံ ရှိတဲ့ထဲကမှ သင်ယူရအခက်ခဲဆုံးလို့ အသိအမှတ်ပြုခံထားရတဲ့ ဘာသာစကားတွေကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်နော်။

၁၀။ ခရိုအေးရှားဘာသာစကား

ခရိုအေးရှားဘာသာစကားဟာ Serbo-Croatian ဘာသာစကားကို စနစ်တကျဖြစ်အောင် မွမ်းမံပြင်ဆင်ထားတာဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ရုံးသုံးဘာသာစကား တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘာသာစကားဟာ အရှေ့ဘက် Herzegovinian အက္ခရာကို အခြေခံထားပါတယ်။ အဲဒီအက္ခရာဟာ Montenegrin, Standard Serbian နဲ့ Bosnian အစရှိတဲ့ ဘာသာစကားတွေရဲ့ အခြေခံအက္ခရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၉။ ဟန်ဂေရီဘာသာစကား
ဟန်ဂေရီနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်တဲ့ ဟန်ဂေရီဘာသာစကားဟာလည်း ဥရောဂသမဂ္ဂရဲ့ တရားဝင်အသိအမှတ် ပြုထားတဲ့ ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘာသာစကားကို Slovakia, Ukraine, Serbia နဲ့ Romania နိုင်ငံတွေမှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ Uralic ဘာသာစကားအုပ်စုဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး မှတ်သားရခက်တဲ့ အက္ခရာတွေပါဝင်ပါတယ်။

၈။ ဂေးလစ်ခ်ဘာသာစကား

စကော့တစ်ရှ်ဂေးလစ်ခ်လို့လည်း လူသိများကြတဲ့ ဒီဘာသာစကားဟာ ဆဲလ်တစ်စ်ဘာသာစကား တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး စကော့တလန်ဒေသခံတွေ သုံးစွဲကြပါတယ်။ ဒီဘာသာစကားဟာ Goidelic နွယ်ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး manx တို့၊ မော်ဒန်အိုင်းရစ်ချ်တို့လို အလယ်ဒေသ အိုင်းရစ်ချ်ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပါတယ်။

၇။ ဂျပန်ဘာသာစကား

အာရှအရှေ့ပိုင်းက ဒီဘာသာစကားဟာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတော်သုံး ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတဝှမ်းက လူသန်းပေါင်း (၁၂၅) သန်းခန့်က သုံးစွဲနေကြပါတယ်။ Japonic ဘာသာစကားအုပ်စုထဲမှာ ပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်က အခက်ခဲဆုံး ဘာသာစကားတွေထဲမှာ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်တယ်လို့ သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဒါကလည်း တရုတ်ဘာသာစကားနဲ့ အမျိုးတော်စပ်နေတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဂျပန်ဘာသာစကားမှာ ရှုပ်ထွေးခက်ခဲတဲ့ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်စကား စနစ်တစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။

၆။ အယ်လ်ဘေးနီးယား ဘာသာစကား
အယ်လ်ဘေးနီးယား ဘာသာစကားဟာ အင်ဒီယို-ဥရောပ ဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး Kosovo, Albania, Bulgaria နဲ့ Macedonia နိုင်ငံက နိုင်ငံသားတွေ သုံးစွဲကြတဲ့ ဘာသာစကားတစ်မျိုးပါ။ ဒီဘာသာစကားက ရာစုနှစ်နဲ့ချီပြီး ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်ပြီး Montenegro, Italy နဲ့ Greece နိုင်ငံက ရှေးဟောင်းမိသားစုတွေ သုံးစွဲခဲ့ကြပါတယ်။ ဂျာမန်နဲ့ ဂရိဘာသာစကားတွေနဲ့ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ ဆင်တူပြီး ဝေါဟာရပိုင်းမှာတော့ တခြားဘယ်ဘာသာစကားနဲ့မှ မတူညီဘဲ ကွဲပြားပါတယ်။

၅။ အိုက်စ်လန်းဒစ် ဘာသာစကား
အိုက်စ်လန်းဒစ် ဘာသာစကားဟာ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ဂျာမနီဘက်မှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ အမေရိကရဲ့ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့မှုနောက်ပိုင်းမှာ ဒန်းနစ်ချ်နဲ့ ဆွီဒင်ဘာသာစကား တွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို တော်တော်ခံခဲ့ရပါသေးတယ်။

၄။ ထိုင်းဘာသာစကား

Siamese လို့လည်း လူသိများတဲ့ ထိုင်းဘာသာစကားကတော့ ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်ပါတယ်။ Tai-Kadai ဘာသာစကား မိသားစုဝင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အက္ခရာအများစုဟာ ပါဋ္ဌိ၊ ခမာနဲ့ သက္ကတ ဘာသာစကားတွေက ဆင်းသက်လာပါတယ်။

၃။ ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား
ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားဟာလည်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရဲ့ ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှာ လူမျိုးစုပေါင်းများစွာ နေထိုင်ကြတဲ့ထဲမှာမှ ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားကို လူသုံးအများဆုံးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ဝေါဟာရတွေကို တရုတ်ဘာသာစကားမှ ငှားရမ်းထားပြီါ် အခုအချိန်မှာ အသုံးပြုူနေတဲ့ ဗီယက်နမ်အက္ခရာတွေကတော့ လက်တင်အက္လရာကို အသံနဲ့ စကားလုံး အနည်းငယ် ပြောင်းလဲထားတာဖြစ်ပါတယ်။

၂။ အာရပ်ဘာသာစကား

ယနေ့အသုံးပြုနေကြတဲ့ အာရပ်ဘာသာစကားဟာ ၆ ရာစုနှစ်တုန်းက အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ ဂန္တဝင်အာရပ် ဘာသာစကားကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ။ ဒီဘာသာစကားကို အရှေ့အလည်ပိုင်းကနေ အာဖရိက ကျွန်းဆွယ်အထိ နိုင်ငံတော်တော်များများမှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ အာရပ်ဘာသာစကားကို ခက်ခဲစေတဲ့ လှည့်ကွက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ စာသင်ခန်းထဲမှာ သင်ခဲ့ရတဲ့ ဝေါဟာရတွေက အရေးနဲ့ အဖတ်ပိုင်းမှာ ကူညီပေးနိုင်ပေမယ့် ဒေသခံတွေနဲ့ စကားပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ခက်ခဲမှုကို သိသိသာသာ ခံစားရစေမှာပါ။

၁။ တရုတ်ဘာသာစကား

တရုတ်ဘာသာစကားကို ခက်ခဲစေတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက မူကွဲများစွာ ရှိတာပါပဲ။ တရုတ်ပြည်မကြီးထဲမှာတောင် ပြည်နယ်အလိုက် ဘာသာစကားနဲ့ သုံးနှုန်းမှု ကွဲပြားမှုတွေ ရှိကြသလို တရုတ်အက္ခရာတွေကလည်း မှတ်သားရခက်ခဲပါတယ်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ စုစုပေါင်းရဲ့ (၅) ပုံ (၁) ပုံက တရုတ်ဘာသာစကားကို သုံးစွဲကြပြီး ကမ္ဘာအခက်ခဲဆုံး ဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်နဲ့ စင်္ကာပူနိုင်ငံတို့မှာ အဓိကအသုံးပြုကြပါတယ်။

Source: List25

Credit: Duwun

Written by admin