“မိႈိအဆိပ္္သင္႔လွ်င္္ ကုသနည္း ႏွင့္ အဆိပ္အေတာက္ ရွိေသာ မႈိမ်ားအေၾကာင္း”

အဆိပ္အေတာက္ ရွိေသာ မစားေကာင္းသည္႔ မိႈ မ်ားတြင္ ေအာက္ပါ အမွတ္ လကၡ ဏာ မ်ား ပါရွိမည္ ျဖစ္သည္။ တယ္ ရင္း တုိ႔ ဗဟုသုတ ရေအာင္

၁။ မိႈကို ခ်ိဳး ၍ လွ်ာ ျဖင္႔ တုိ႔ ၾကည္႔ ပါက အလြန္ပူၿပီး ငရဲ မီးနံ ႔ ထြက္ ေနလွ်င္ မစားသင္႔ ပါ။
၂။ မိႈကို ခ်ိဳးလုိက္ပါက အလြန္ျဖဴ ၍ ပ်စ္ေသာ ႏြားႏို႔ ႏွင္႔ တူေသာ အေစးမ်ား ထြက္လာလွ်င္ မစားသင္႔ ပါ။

၃။ မိႈေပၚတြင္ ဆားအနည္း ငယ္ ျဖဴး ၾကည္႔ ျခင္း၊ ဆားရည္တြင္ စိမ္ၾကည္႔ ျခင္း ျဖင္႔ ညိဳ ၊ ျပာ၊ နက္ အေရာင္မ်ား ျဖစ္ခဲ႔ ေသာ္ ထို မိႈ ကို မစားသင္႔ ပါ။
၄။မိႈ၏ အရိုးတံကုိ ေျခ ၾကည္႔ ျခင္း ျဖင္႔ ေၾကြမြ သြားေသာ္ ထိုမိႈကုိ မစားသင္႔ပါ။
… ၅။ မိႈတစ္ပြင္႔လံုး ကို လက္ႏွင္ပ ေျခ ၾကည္႔ ျခင္းျဖင္႔ အနီေရာင္ အရည္မ်ား ထြက္လာေသာ္ မစားသင္႔ပါ။

၆။မိႈ၏ အရိုးကို ဓါးနွင္႔ျဖတ္ ၾကည္႔ၿပီး ျဖတ္စသည္ ညိဳ၊ ျပာ၊ သြားေသာ္ မစားသင္႔ပါ။
၇။ အ၀ါေရာင္ ၊ အနီေရာင္ ၊ အျပာေရာင္ စသည္႔ ေတာက္ေျပာင္ ထင္ရွားေသာ အေရာင္မ်ား ရွိသည္႔ မိႈကို မစားသင္႔ပါ။
၈။ မိႈ မ်ိဳး မႈန္ (Sponre) အစိမ္းေရာင္ သန္းေနလွ်င္ ထိုမိႈကို မစားသင္႔ပါ။

၉။ ပန္းေရာင္ရွိေသာ စပုိး (Spore ) ပါရွိသည္႔ မိႈကို မစားသင္႔ပါ။
၁၀။ မိႈ ေျခ က်င္း ႏွင္႔ မိႈ ခြက္ ႏွစ္ခု စလံုး ပါၿပီး အၿဖဴေရာင္ ပါးဟက္မ်ိဳး ပါတတ္သည္႔ မိႈ မ်ိဳး ကို မစားသင္႔ပါ။
၁၁။ ပုိးမႊား က်ေရာက္၍ သြန္ေနေသာ မိႈမ်ိဳး ကိုလည္း မစားသင္႔ပါ။

၁၂။ သဲေျမ တြင္ သိပ္မ၀င္ေသာ (သို႔ ) ေျမ မ်က္ႏွာ ျပင္ေပၚတြင္ ရွိေသာ အပြင္႔ ေသးသည္႔ မိႈ မ်ားကို မစားသင္႔ပါ။
၁၃။ လြန္စြာ လင္းရိပ္က်ၿပီး မည္းေမွာင္ေသာ ေနရာတြင္ ေပါက္သည္႔ မိႈ မ်ားကို မစားသင္႔ပါ။

၁၄။ အရြယ္မေရာက္ေသးသည္႔ မိႈလံုး ကေလး မ်ားသည္ မႈိအဂၤါ ရပ္မ်ားကို အျပည္႔အစံု မေဖာ္ျပ ေသးသျဖင္႔ စားသင္႔၊ မစားသင္႔ ကို ခြဲ ျခား ရန္ ခက္သျဖင္႔ ဤ မႈိ ကုိ မစားသင္႔ပါ။

၁၅။ အခ်ိဳ ႔ ေသာ မိႈ မ်ားသည္ တစ္ဦးကို အဆိပ္မျဖစ္ ေစတတ္ေသာ္ လည္း အျခား တစ္ဦး ကိုမႈ အဆိပ္ ျဖစ္ေစ တတ္သျဖင္႔ စားေနက် မိႈ မ်ိဳး မဟုတ္လွ်င္ လံုး၀ မစား ျခင္း သည္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သည္။

မွိုိအဆိပ္ကုထံုး

လာအိုနိုင္ငံမွာ အဆိပ္၇ွိတဲ့ ဲအက္ဖလာေတာဆင္aflatoxin ဓါတ္ပါ မွိုစားမိလို ့ အဆိပ္သင့္သြားတဲ့ မိသားစုကို သဲအုပ္ေပးျပီး အေရးေပၚကုသ ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။

အဆိပ္သင့္မွိုစားျပီး ေလးနာ၇ီမွ ေျခာက္နာ၇ီအတြင္း အဆိပ္တက္လာျပီဆိုရင္ မွိဳဆိပ္ဟာ အစာအိမ္နဲ ့ ေသြေၾကာေတြ မွာ ေရာက္သြားျပီးရင္

(၁) ၀မ္းဗိုက္က မခံနိုင္ေအာင္္ ေအာင့္လာမယ္။

(၂)ေခါင္းကိုက္္

(၃)အစာေတြျပန္အန္မယ္

(၄) ၀မ္းေတြ(မစင္-)အၾကိမ္ၾကိမ္သြားမယ္။

(၅) ကိုယ္အပူခ်ိန္ျမင့္တက္မယ္။

(၆) တကိုိယ္လံုးအဖုအပိန္ ့မ်ားထြက္ျခင္း

ေဆးရံုနဲ ့ ေ၀းတဲ့ေဒသေတြမွာ ကုသမွု လြဲဲရင္ အသက္ေသဆံုးမွု အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနတဲ့ မိွုအဆိပ္ပါ။ ကမၻာေပၚမွာ မိွုအမ်ိဳးေပါင္း ၃၈၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနတာေၾကာင့္ စာေကာင္းမိွုနဲ ့ အဆိပ္ရွိ မစားသင့္မိွုကို ပညာရွင္ေတြကလြဲရင္ အရပ္သူအရပ္သားေတြ အေနနဲ ့ ခြဲျခားရခက္ပါတယ္။

အဆိပ္ျဖစ္ျမန္တဲ့ ျဖစ္ရပ္က အစိမ္းလိုက္အခ်ဥ္နဲ ့တို ့စား-မက်က္တက်က္ေၾကာ္-အရက္နဲ ့ျမည္း တဲ့သူေတြ။

ေဆးပညာအဆင့္မွီတဲ့နိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္္ အေရးေပၚဖုန္းလိုင္းကေန အနီးဆံုးမွာ ရွိေနတဲ့သူေတြကို ေဆး၀န္ထမ္းက အြန္လိုင္းကျဖစ္ေစ ဖုန္းနဲ ့ျဖစ္ေစ ေဆာင္ရမယ့္အခ်က္ေတြကို ေျပာေပးပါတယ္။

စားျပီးအစာေတြအကုန္ျပန္မအန္ရင္္ ၀မ္းမ်ားမ်ားမသြားရင္ေသြးထဲမွာျပန္ ့ေနတဲ့ အဆိပ္ကို ေျပေအာင္အလုပ္နိုင္ရင္လူနာရဲ ့ အသက္အႏၱရယ္စိုးရိမ္ရပါတယ္။

အရင္ဆံုး ေရသန္ ့ ေလးငါးခြက္ ဆက္တ္ိိုက္ ေသာက္ေပးပါ။

ဓါတ္ဆားေရ တိုက္ေပးရပါတယ္ ။ေတာရြာေတြမွာ အဆိပ္ေျပအရြတ္ေတြေထာင္းျပီး တိုက္ၾကတာလည္းရွိတယ္။

ေဒသအလိုက္္ ကုထံုးေတြအမ်ိဳးမ်ိဳး၇ွိပါတယ္။ အေရးၾကီးတာ က

အစာအိမ္ထဲက မွိုအဆိပ္ေတြ ေသြးေၾကာထဲေရာက္သြားတဲ့ အဆိပ္ေတြကို ေလွ်ာ့ ့သြားေအာင္ ထုတ္ေပးနိုင္ေအာင္လုပ္ၾကပါတယ္။

WHO နဲ႔ UNICEF တို႔ကထုတ္တဲ့ ORS ဓါတ္ဆားထုပ္ ေန ရာတိုင္းမွာမရွိ နိုင္ေတာ့ ကိုယ္တိုက္လုပ္လို႔လည္းရတယ္။ ေရက်က္ေအး ၄ ခြက္ထဲမွာ သၾကားလက္ဖက္ရည္ ၈ ဇြန္း၊ ဆားလက္ဖက္ရည္ ၁ ဇြန္းထည့္ေဖ်ာ္ထားျပီး အေရးေပၚကိုယ္တိုင္လုပ္ဓါတ္ဆားအျဖစ္ေဖ်ာ္ျပီး လူနာကိုတိုက္နိုင္ပါတယ္။

ေဆးပညာေလာကက သတိေပးထားတာကေတာ မစားသင့္တဲ့မွိုအမ်ိဳးအစားေတြက

(၁) ကာလာစံုျဖစ္ေနတဲ့ မိွုိ

(၂) အစက္အေျပာက္ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့မိွု

(၃) အဖုအပိန္ ့ ေတြထေနတဲ့မွုိ

(၄)ဦးေခါင္းမွာ ထီးပံုမဟုုတ္ စစ္သားေဆာင္းဦးထုတ္ေတြလိုျဖစ္ေနတဲ့ ပံုမ်ိဳး အမ်ိဳးသမီး ရင္အံုကဲ ့သို ့ ၀န္ၾကီးေခါင္းေဆာင္း ကဲသို ့ ျဖစ္ေနတဲ့မိွုေတြ

(၅)ပါတ္၀န္းက်င္မသန္ ့တဲ့ေနရာမွာေပါက္ေနတဲ့မွိုေတြလို ့ အၾကမ္းအားျဖင့္ သိရပါတယ္။

SAW

Unicode

အဆိပ်အတောက် ရှိသော မစားကောင်းသည့် မှို များတွင် အောက်ပါ အမှတ် လက္ခ ဏာ များ ပါရှိမည် ဖြစ်သည်။ တယ် ရင်း တို့ ဗဟုသုတ ရအောင်

၁။ မှိုကို ချိုး ၍ လျှာ ဖြင့် တို့ ကြည့် ပါက အလွန်ပူပြီး ငရဲ မီးနံ့ ထွက် နေလျှင် မစားသင့် ပါ။
၂။ မှိုကို ချိုးလိုက်ပါက အလွန်ဖြူ ၍ ပျစ်သော နွားနို့ နှင့် တူသော အစေးများ ထွက်လာလျှင် မစားသင့် ပါ။

၃။ မှိုပေါ်တွင် ဆားအနည်း ငယ် ဖြူး ကြည့် ခြင်း၊ ဆားရည်တွင် စိမ်ကြည့် ခြင်း ဖြင့် ညို ၊ ပြာ၊ နက် အရောင်များ ဖြစ်ခဲ့ သော် ထို မှို ကို မစားသင့် ပါ။
၄။မှို၏ အရိုးတံကို ခြေ ကြည့် ခြင်း ဖြင့် ကြွေမွ သွားသော် ထိုမှိုကို မစားသင့်ပါ။
… ၅။ မှိုတစ်ပွင့်လုံး ကို လက်နှင်ပ ခြေ ကြည့် ခြင်းဖြင့် အနီရောင် အရည်များ ထွက်လာသော် မစားသင့်ပါ။

၆။မှို၏ အရိုးကို ဓါးနှင့်ဖြတ် ကြည့်ပြီး ဖြတ်စသည် ညို၊ ပြာ၊ သွားသော် မစားသင့်ပါ။
၇။ အဝါရောင် ၊ အနီရောင် ၊ အပြာရောင် စသည့် တောက်ပြောင် ထင်ရှားသော အရောင်များ ရှိသည့် မှိုကို မစားသင့်ပါ။
၈။ မှို မျိုး မှုန် (Sponre) အစိမ်းရောင် သန်းနေလျှင် ထိုမှိုကို မစားသင့်ပါ။

၉။ ပန်းရောင်ရှိသော စပိုး (Spore ) ပါရှိသည့် မှိုကို မစားသင့်ပါ။
၁၀။ မှို ခြေ ကျင်း နှင့် မှို ခွက် နှစ်ခု စလုံး ပါပြီး အဖြူရောင် ပါးဟက်မျိုး ပါတတ်သည့် မှို မျိုး ကို မစားသင့်ပါ။
၁၁။ ပိုးမွှား ကျရောက်၍ သွန်နေသော မှိုမျိုး ကိုလည်း မစားသင့်ပါ။

၁၂။ သဲမြေ တွင် သိပ်မဝင်သော (သို့ ) မြေ မျက်နှာ ပြင်ပေါ်တွင် ရှိသော အပွင့် သေးသည့် မှို များကို မစားသင့်ပါ။
၁၃။ လွန်စွာ လင်းရိပ်ကျပြီး မည်းမှောင်သော နေရာတွင် ပေါက်သည့် မှို များကို မစားသင့်ပါ။

၁၄။ အရွယ်မရောက်သေးသည့် မှိုလုံး ကလေး များသည် မှိုအင်္ဂါ ရပ်များကို အပြည့်အစုံ မဖော်ပြ သေးသဖြင့် စားသင့်၊ မစားသင့် ကို ခွဲ ခြား ရန် ခက်သဖြင့် ဤ မှို ကို မစားသင့်ပါ။

၁၅။ အချို့ သော မှို များသည် တစ်ဦးကို အဆိပ်မဖြစ် စေတတ်သော် လည်း အခြား တစ်ဦး ကိုမှု အဆိပ် ဖြစ်စေ တတ်သဖြင့် စားနေကျ မှို မျိုး မဟုတ်လျှင် လုံး၀ မစား ခြင်း သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

မှိုအဆိပ်ကုထုံး

လာအိုနိုင်ငံမှာ အဆိပ်၇ှိတဲ့ ဲအက်ဖလာတောဆင်aflatoxin ဓါတ်ပါ မှိုစားမိလို့ အဆိပ်သင့်သွားတဲ့ မိသားစုကို သဲအုပ်ပေးပြီး အရေးပေါ်ကုသ ပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။

အဆိပ်သင့်မှိုစားပြီး လေးနာရီမှ ခြောက်နာရီအတွင်း အဆိပ်တက်လာပြီဆိုရင် မှိုဆိပ်ဟာ အစာအိမ်နဲ့ သွေကြောတွေ မှာ ရောက်သွားပြီးရင်

(၁) ဝမ်းဗိုက်က မခံနိုင်အောင် အောင့်လာမယ်။

(၂)ခေါင်းကိုက်

(၃)အစာတွေပြန်အန်မယ်

(၄) ဝမ်းတွေ(မစင်-)အကြိမ်ကြိမ်သွားမယ်။

(၅) ကိုယ်အပူချိန်မြင့်တက်မယ်။

(၆) တကိုယ်လုံးအဖုအပိန့်များထွက်ခြင်း

ဆေးရုံနဲ့ ဝေးတဲ့ဒေသတွေမှာ ကုသမှု လွဲရင် အသက်သေဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်နေတဲ့ မှိုအဆိပ်ပါ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ မှိုအမျိုးပေါင်း ၃၈၀၀၀ ကျော်ရှိနေတာကြောင့် စာကောင်းမှိုနဲ့ အဆိပ်ရှိ မစားသင့်မှိုကို ပညာရှင်တွေကလွဲရင် အရပ်သူအရပ်သားတွေ အနေနဲ့ ခွဲခြားရခက်ပါတယ်။

အဆိပ်ဖြစ်မြန်တဲ့ ဖြစ်ရပ်က အစိမ်းလိုက်အချဉ်နဲ့တို့စား-မကျက်တကျက်ကြော်-အရက်နဲ့မြည်း တဲ့သူတွေ။

ဆေးပညာအဆင့်မှီတဲ့နိုင်ငံတွေမှာဆိုရင် အရေးပေါ်ဖုန်းလိုင်းကနေ အနီးဆုံးမှာ ရှိနေတဲ့သူတွေကို ဆေးဝန်ထမ်းက အွန်လိုင်းကဖြစ်စေ ဖုန်းနဲ့ဖြစ်စေ ဆောင်ရမယ့်အချက်တွေကို ပြောပေးပါတယ်။

စားပြီးအစာတွေအကုန်ပြန်မအန်ရင် ဝမ်းများများမသွားရင်သွေးထဲမှာပြန့်နေတဲ့ အဆိပ်ကို ပြေအောင်အလုပ်နိုင်ရင်လူနာရဲ့ အသက်အန္တရယ်စိုးရိမ်ရပါတယ်။

အရင်ဆုံး ရေသန့် လေးငါးခွက် ဆက်တိုက် သောက်ပေးပါ။

ဓါတ်ဆားရေ တိုက်ပေးရပါတယ် ။တောရွာတွေမှာ အဆိပ်ပြေအရွတ်တွေထောင်းပြီး တိုက်ကြတာလည်းရှိတယ်။

ဒေသအလိုက် ကုထုံးတွေအမျိုးမျိုး၇ှိပါတယ်။ အရေးကြီးတာ က

အစာအိမ်ထဲက မှိုအဆိပ်တွေ သွေးကြောထဲရောက်သွားတဲ့ အဆိပ်တွေကို လျှော့သွားအောင် ထုတ်ပေးနိုင်အောင်လုပ်ကြပါတယ်။

WHO နဲ့ UNICEF တို့ကထုတ်တဲ့ ORS ဓါတ်ဆားထုပ် နေ ရာတိုင်းမှာမရှိ နိုင်တော့ ကိုယ်တိုက်လုပ်လို့လည်းရတယ်။ ရေကျက်အေး ၄ ခွက်ထဲမှာ သကြားလက်ဖက်ရည် ၈ ဇွန်း၊ ဆားလက်ဖက်ရည် ၁ ဇွန်းထည့်ဖျော်ထားပြီး အရေးပေါ်ကိုယ်တိုင်လုပ်ဓါတ်ဆားအဖြစ်ဖျော်ပြီး လူနာကိုတိုက်နိုင်ပါတယ်။

ဆေးပညာလောကက သတိပေးထားတာကတော မစားသင့်တဲ့မှိုအမျိုးအစားတွေက

(၁) ကာလာစုံဖြစ်နေတဲ့ မှို

(၂) အစက်အပြောက်တွေ ဖြစ်နေတဲ့မှို

(၃) အဖုအပိန့် တွေထနေတဲ့မှို

(၄)ဦးခေါင်းမှာ ထီးပုံမဟုတ် စစ်သားဆောင်းဦးထုတ်တွေလိုဖြစ်နေတဲ့ ပုံမျိုး အမျိုးသမီး ရင်အုံကဲ့သို့ ဝန်ကြီးခေါင်းဆောင်း ကဲသို့ ဖြစ်နေတဲ့မှိုတွေ

(၅)ပါတ်ဝန်းကျင်မသန့်တဲ့နေရာမှာပေါက်နေတဲ့မှိုတွေလို့ အကြမ်းအားဖြင့် သိရပါတယ်။

SAW